Thứ Sáu, 27 tháng 2, 2009

Em và hoa móng bò

Ảnh: Vnexpress.net

Từ hồi nhỏ, ngẩn ngơ thích những mùa hoa ban Tây Bắc trong văn chương. Lớn lên, nhiều lần đi qua những bản làng người Thái ở Hòa Bình, Sơn La, cũng mê mẩn màu ban trắng, tím. Rồi ngày nọ mới phát hiện ở Sài Gòn, Nha Trang cũng có hoa ban. Hồi đó trước nhà cô bạn trồng một cây, đẹp dã man. Bạn nói cây này bông đẹp nhưng mà tên gọi quê òm. Hỏi nó tên cây gì, bạn nói đó là hoa móng bò. Bạn cũng cóc biết đấy là hoa ban. Bây giờ thì đâu cũng có.


Cũng hồi nhỏ, thích quá chừng những câu hát về hương hoa sữa ở Hà Nội, thơm tho suốt phố Quang Trung, đường Nguyễn Du, thơm vô thơ Nguyễn Phan Hách “mùi hoa sữa thơm trong áo em và mái tóc”, thơm vô tới nhạc Hồng Đăng. Chừng về Vinh, sân ga ken kín hoa sữa, bắt đầu ác cảm.


Rồi ra Hà Nội, thuê nhà đầu phố Kim Mã Thượng, cuối thu là đóng kín cửa vì bên cửa sổ căn gác có cây hoa sữa to đùng. Mùa hoa sữa thì dị ứng phấn hoa, cả người nổi mẩn ngứa. Mỗi mùa hoa sữa, ta trở thành bệnh nhân của bệnh viện da liễu, nhẹ nhẹ thì qua khoa ngoại bệnh viện 354 đầu Đốc Ngữ...


Chừng về quê, ngạc nhiên thấy ở cái làng Nhị Hà tận trên núi, bên một thôn đồng bào Rắc-lây có cây hoa sữa. Thằng bạn bảo cái cây này tên đã xấu mà mùi lại ở xa thương, gần khó ngửi. Hỏi tên cây gì, bạn nói nó tên cây mùa cua. Tên nghe quê quá chừng.


Đi công tác vô trại giam, 15 năm trước những đường dây sex tuor còn là loại tội phạm mới mẻ. Sực nhớ một em rất đẹp, tên là Bích Tuyền là má mì trong đường dây bị xử tù, thụ án trong trại này. Bèn hỏi quản giáo với hy vọng có một bài về người đẹp ở trong lao dạo này sao. Anh quản giáo nói cái cô ấy là hoa khôi của phân trại, nhưng trong hồ sơ tên quê lắm. Hỏi tên gì, anh nói tên Nguyễn Thị Lọt. Thì ra má em ngày xưa đẻ rớt em trong một buổi chống xuồng gỡ lưới trong bưng.


Thế giới phát triển với công nghê lăng xê có thể biến những cô gái quê mùa thành người mẫu sáng giá. Đèn đóm Sài Gòn có thể biến em Nguyễn Thị Lọt thành Bích Tuyền, thơ và nhạc có thể biến hoa mùa cua thành hoa sữa. Hoa ban mộng mơ và hoa móng bò cũng thế. Cái tên quê mùa thương mến ngày xưa đôi khi cũng cần đổi thay cho hợp thời, để phục vụ công việc, công chúng hay bản thân con người được đổi tên.


Chỉ mong trong mỗi người, cái ký ức nhà quê đừng mất hẳn. Bây giờ tự hỏi, mình vẫn yêu hương hoa sữa “tuổi mười lăm em lớn từng ngày, một buổi sáng em bỗng thành thiếu nữ”, vẫn ghét rừng hoa sữa ở ga Vinh, dọc phố Đà Nẵng, Quảng Bình. Nhưng vẫn nhớ cây mùa cua lẻ loi tỏa hương bên con dốc đầu làng Nhị Hà của ngày xa lắc.


xem phản hồi trên ngoisao.net

Thứ Ba, 24 tháng 2, 2009

Nghịch lý Pleiku


Không thơ mộng như Đà lạt, không nhộn nhịp như Ban Mê, cũng không hoang dã như chính Pleiku xưa. Ba năm rồi mới trở lại.


Nhìn khắp thành phố chẳng thấy cây thông nào, đúng ra, có loe hoe vài gốc thông ở những con đường cũ, quanh những công sở cũ. Những con đường mới mở nắng chang chang. Buổi chiều quanh năm mùa đông nhưng trưa thì nắng muốn bể đầu.


Loanh quanh chán thì ra hồ Tơ Nưng (Ia Nueng), nó ngày càng xấu. Không hiểu làm sao mấy chục năm trước, thời học tiểu học ta lại thích cái biển hồ “hạt ngọc Tây Nguyên” này như thế.


Khách sạn rất to, nội thất tốn rất nhiều gỗ quý và rất...xấu, nhưng so với những khách sạn bốn sao khác thì giá phòng rất rẻ. Không hiểu nổi vì sao nó lại bốn sao, không hiểu nổi bốn sao mà giá lại rẻ bất ngờ.


Buổi tối không có chỗ đi chơi, ba đứa rủ nhau lên vũ trường. Tòan những đôi rất già. Đến nỗi nếu không có tiếng nhạc thì dễ lầm tưởng rằng họ đang tập dưỡng sinh chứ không phải khiêu vũ. Cũng có vài ba em vũ nữ trẻ nhưng ế khách nên cứ hai em một cặp nhảy với nhau, trông tồi tội.


Giọng con gái Peiku hay hay, và khó nhại. Giống một chút Đà Nẵng, một chút Bình Định, Phú Yên, Quảng Ngãi nhưng rốt cuộc thì không giống hẳn nơi nào. Nửa sang nửa quê, nửa đanh đá nửa làm nũng. Nhưng chắc ở Pleiku, mấy cô hàng cà phê đẹp nhất nước


Pleiku là cái tên rất nghịch lý. Bởi nói chuyện với em gái trên này, gọi là Pleiku thì em không thắc mắc, nhưng nếu ta gọi xứ này là Plei...chim thì em sẽ bảo rằng ta nói bậy, dù cái từ sau nghe tao nhã hơn nhiều.


Nhiều lần đi Pleiku công tác, bận đến nỗi không có thời gian đi bộ. Giờ loanh quanh hai ngày Pleiku, rảnh đến nỗi không biết làm gì.


Ở Pleiku mà không nhận ra nó. Đi về, cứ tưởng như không phải mình vừa đến Pleiku.

Thứ Bảy, 21 tháng 2, 2009

Hãy cưới nữ phóng viên (Báo Pháp Luật TPHCM)

Trưa nay, đám cưới em Thanh Hải diễn ra ở khách sạn Tân Sơn Nhất.


Thanh Hải cưới sớm một buổi nên đã hụt một khoản thu nhập đáng kể.


Cơ quan vừa quyết định từ nay về sau, đối với đám cưới của nữ phóng viên, ngoài tiền mừng cưới của cá nhân bạn bè đồng nghiệp, công đoàn cơ quan sẽ tặng chú rể một xe honda Air blade mới, trị giá 32 triệu đồng.


Ban biên tập quyết định tặng mỗi chú rể 40% số tiền mua cặn hộ 3 phòng ngủ 125 m2 ở dự án River view ( mỗi căn trị giá 133.000 USD).


Chi hội nhà báo thưởng mỗi chú rể 10 triệu đồng.


Được biết những phần quà tặng nói trên nằm trong chương trình “thay ngàn lời biết ơn” của Báo (gồm BBT, chi hội nhà báo và công đoàn) đối với những ân nhân của cơ quan.


Quyết định trên được đưa ra sau khi đã cân nhắc các tiêu chuẩn của những ứng viên cô dâu là phóng viên của báo.


Đặc biệt, báo sẽ phối hợp với một tổ chức đoàn thể nào đó - chưa biết- để tặng huy chương “đàn ông dũng cảm” và kỷ niệm chương “chấm dứt sự cô đơn của em” cho các chú rể trong những đám cưới sau này.


Tuy nhiên, Bố cu Hưng không an tâm về hiệu quả chương trình này. Bởi theo thiển ý của Bố cu, xe Air Blade khó lòng cải thiện được tình hình. Phải tăng giá trị quà tặng lên bằng một Camry 3.0 thì may ra!

Thứ Tư, 18 tháng 2, 2009

Ngồi đếm mùa đi.

Mùa xuân thì có gì vui?

Mùa xuân miền Nam là mùa ít cảm xúc nhất, cho dù ai nói chim hót hoa nở gì đi nữa. Xong mấy ngày tết, mùa xuân chẳng còn gì để chờ đợi. Ở miền Bắc còn lang thang lên núi hay đi trẩy hội chùa, trong này thì chỉ có đi hai bà là Bà Đen và Bà Chúa Xứ, nắng như điên. Nên có cung kính thì cũng ở xa mà vọng.


Mùa xuân là lo lắng cho một năm làm việc, học hành, là cày cuốc sau những ngày tết. Gọi là nghỉ tết nhưng bận rộn với đủ thứ nghĩa vụ: tiền mua sắm, tiền lì xì, thăm họ hàng, những trận nhậu không giờ giấc chẳng bao giờ đủ no, đi nhà ai cũng ăn một tí. Chẳng bao giờ đủ say, uống một ly và chúc tết xong thì phải chạy sô qua nhà khác... Nói chung không có nghỉ ngơi thư giãn.


Và sau những ngày tết là cắm mặt vào công việc, kế hoạch, họp hành. Những mục tiêu trong năm, đưa ra thật to trước tết bắt đầu được gia giảm cho vừa sức tới hồi co nhỏ còn chút xíu. Chẳng hạn đầu năm tính mua vi-la thì cuối năm tiền chỉ đủ mua va-li, tính mua xe hơi thì cuối năm mua được chiếc xe máy, tính qua Pháp chơi thì sau đó chỉ đi tới Lào, tính làm thủ tướng thì cuối năm được bầu làm tổ phó dân phố...


Mùa hè thì hứa hẹn những chuyến đi xa, lên Đà Lạt, đi Mũi Né. Thậm chí hễ em sinh viên nào du học bên Sing nói anh ơi em nhớ quá thì nói ờ anh cũng thế rồi bay qua. Tốn vài trăm USD dành dụm mà được cảm giác xuất ngoại, dù qua bển cũng chỉ ăn bắp luộc với ăn cơm dĩa, đi vòng vòng window shoping rồi ra đứng ngay cái tượng hải sư ngoài bến cảng nhờ thằng khác nó bấm cho một kiểu hình về khoe. Bạn bè trách bữa đó tao kêu mày đi lai rai sao không bắt máy, nói ờ bữa mày gọi tao đang ở nước ngoài, dạo này bận quá, bay tới bay lui mệt cả người. Hễ em nào ngồi bàn kế bên nghe lỏm, tưởng anh oách thật thì nhào vô rồi biết. Đi nước ngoài thì dù có nghèo cũng mua một chai dầu nóng. Ai hỏi để làm chi, nói để xoa bóp cổ tay với bả vai. Bị dốt tiếng Anh quá nên giao tiếp nó bị mỏi.


Nói chung thì mùa hè vậy cũng còn vui hơn mùa xuân.


Mùa thu thì vui thiệt, có thể ngắm lá vàng. Lá vàng ở Sài Gòn thì cuối thu đầu đông nó mới chịu rơi. Muốn xem lá vàng đúng mùa thu thì canh me mấy cái cây xanh trước những căn nhà mặt tiền có buôn bán. Bị choán chỗ nên gia chủ đem a xít với nhớt đổ vô gốc cây, lâu lâu cây nó héo và bắt đầu có lá vàng, có gió thì nó rụng, nhưng ra đứng ngó thì xe cán chết ráng chịu. Sau đó cây chết thì công ty cây xanh tới trồng cây khác.


Mùa thu thì có thể về Đồng Tháp Mười nhìn nước nổi, ít tốn tiền mà nhậu sướng vì quá chừng cá. Ra chợ thấy cá rô to cỡ bàn tay bèn mua về ăn, thấy nhạt thếch, hỏi ra thì biết cá rô xứ này rất sẵn, được nuôi bằng cám tổng hợp nên mùa nước nổi hay nước chìm nó cũng béo ú. Đi ăn lẩu bông súng với kèo nèo thấy bị chém cũng đừng ngạc nhiên. Chủ quán sẽ thưa thiệt rằng mấy cái bông súng này từ chợ đầu mối Thủ Đức đưa xuống nên nó mắc vậy là phải rồi.


Rồi sẽ tới mùa đông. Lá vàng bắt đầu rơi một cách lãng nhách bởi ở Hà Nội người ta đã co ro trong áo ấm. Nhưng ở Sài Gòn thì mùa này bạn có thể đi ... bơi. Bởi vì nắng mùa này không đủ cháy da nếu mặc đồ ngắn. Nhưng mùa này là mùa quyết toán công trình nên lô cốt gia tăng tiến độ, thương mến quá con đường nào cũng kẹt. Muốn đi bơi cuối buổi chiều thì đúng 12h trưa có thể ra khỏi nhà và chạy tà tà tới hoàng hôn là có mặt ở hồ bơi.


Thằng bạn đi Hồng Kông, trước khi lên máy bay trở về thì alo hẹn chiều nhậu, nói ờ để tao đi bơi xong rồi ra quán luôn. Chừng nó về tới Sài Gòn tắm rửa xong alo trở lại thì nói chờ tao bơi, vì lúc mày ở Hồng Kông tao đang trên đường đi, giờ mới đến hồ bơi không lẽ bỏ về.


Và cuối mùa đông, bạn sẽ bồi hồi ngậm ngùi một năm qua đã làm được gì, vila đã thành va li, ô tô đã là xe máy. Bạn sẽ thành tâm cầu nguyện mong một năm mới phát tài, năm mới yên vui hạnh phúc, bạn mơ về những cuộc tình lãng mạn với em sinh viên du học bên Sing, những cuộc nhậu với thằng bạn ở Hồng Kông mới về. Và bạn lại đợi đến mùa thu để đi ngắm lá vàng rơi ở những con đường có gốc cây bị đổ a xít.

Thứ Ba, 17 tháng 2, 2009

Hôm nay, còn ai nhớ?

Hôm nay, tròn 30 năm ngày mở màn cuộc chiến tranh một tháng ở biên giới phía Bắc.


Sáng nay, phiên tòa đầu tiên xét xử bọn cầm đầu Khmer Đỏ khai mạc tại Phnom Penh


Tôi nhớ đến người anh con bác ruột mình. Một người lính của sư đoàn 341, Quân đoàn 4. 30 năm trước, anh sĩ quan về phép từ chiến trường K để cưới vợ. Hai ngày sau lễ cưới, hai sĩ quan Tỉnh đội Hà Tĩnh đến tận nhà đưa cho anh bức điện: "Trở vào đơn vị nhận nhiệm vụ". Anh xa vợ khi vẫn còn hơn mười ngày phép.


Một tháng sau chị trở thành goá phụ.


"Liệt sĩ Nguyễn Hùng Anh đã hy sinh tại mặt trận phía tây nam trong chiến dịch mùa khô năm 1980, được an táng tại nghĩa trang liệt sĩ của đơn vị!". Mười năm, với tờ giấy báo tử trong túi, tôi đi tìm mộ anh mình. Qua nhiều nghĩa trang liệt sĩ biên giới, hàng chục nghĩa trang các tỉnh phía Nam, phòng chính sách quân đoàn và sư đoàn để rồi không có thông tin gì về anh. Ngôi mộ anh trong nghĩa trang gia tộc cũng chỉ là mộ gió. Người chị đằng đẵng chờ chồng trong vô vọng.


Ở tuổi 40, chị lạy cha mẹ chồng để đi bước nữa. Chị khóc, cha mẹ chồng cũng khóc: Hai mươi năm ròng rã, chị phụng dưỡng cha mẹ chồng và chờ đợi vì tin anh sẽ trở về, chị nói chỉ tin rằng anh đã mất nếu ngày nào tìm được hài cốt của anh. Nhưng ngày đó không đến!


Ngày đến Siêm Riệp, tôi đứng trước đài tưởng niệm liệt sĩ quân tình nguyện do Quân đoàn 4, đơn vị của anh mình xây dựng. Năm ngàn liệt sĩ, không một dòng tên. Chết nhiều quá, những nhà sư Khmer đã làm lễ cầu siêu và hoả táng rồi đưa tro cốt vào ngôi tháp.


Tại nghĩa trang liệt sĩ Siêm Riệp, chỉ có những dòng tên của liệt sĩ Campuchia.

Thế hệ học trò chúng tôi, từ cấp một, những bài lịch sử luôn đi kèm với số liệu thương vong của mỗi bên. Dẫu có thể nó không hoàn toàn chính xác, nhưng nó nhắc thế hệ sau về sự hy sinh để giữ nước, và cái giá phải trả cho sự xâm lăng.


Lớn lên, dù cố tìm, tôi cũng không thể biết chính xác con số tổn thất hy sinh của chiến sĩ ta trong chiến tranh biên giới phía Bắc và phía Tây Nam. Những nghĩa trang biên giới tôi qua, những hàng bia trắng ngợp trời nằm im lặng.


Dù chúng ta có nhắc hay không thì cha mẹ, vợ con của những chiến sĩ đã hy sinh trong hai cuộc chiến tranh biên giới vẫn không thể nào quên cuộc chiến ấy, khi khói hương vẫn tỏa trên bàn thờ của mỗi gia đình. Nó nhắc nhớ những người thân vĩnh viễn không trở về, nằm lại ở biên cương khi giữ đất. Sự tôn vinh của đất nước đối với họ phải được ghi nhận không chỉ với tấm bằng tổ quốc ghi công, mà còn ở thái độ của dân tộc. Lịch sử cần phải được học không chỉ để tiếp nối, mà còn phải học để quá khứ đau buồn không lặp lại.


Hôm nay 17-2, 30 năm ngày chiến tranh biên giới phía bắc. Hôm nay tên đao phủ ở nhà tù Tuol Sleng ra tòa trong phiên tòa đâu tiên xử bọn diệt chủng Khmer Đỏ. Hôm nay, nhiều gia đình Việt thắp hương trong ngày giỗ người thân của mình.


Hôm nay, sau ly cà phê, đồng nghiệp của tôi đi làm tin về cúm gia cầm!